ပုဂံ၏ ရှေးဟောင်းဘုရားများ
pu.gam e* hre: haung: bu.ya: mya:
The Ancient Temples of Bagan
⏱ ~13 min read · 50 sentences
1
ရှေးခေတ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုဂံသည် အလွန်ထင်ရှားသော မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
hre: khet myan.ma nuing ngam twang pu.gam hka. a.lwan htang: hra: sau: mrui.to: ta. hpac hkai. de*
In ancient Myanmar, Bagan was a very famous city.
2
ပုဂံခေတ်သည် ခရစ်နှစ် ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစုအထိ တည်ရှိခဲ့သည်။
pu.gam khet hka. hka.rac hnac 11 ra.cu. hma 13 ra.cu. a.hti. ti hri. hkai. de*
The Bagan period existed from the 11th century to the 13th century AD.
3
ထိုခေတ်တွင် ဘုရင် အနော်ရထာသည် နိုင်ငံကို စတင် စည်းလုံးညီညွတ်စေခဲ့သည်။
htui hket twang ba.yaing a.nau ra.hta hka. nuing ngam ko ca.tang cai: lum: nyi nywat ce hkai. de*
In that era, King Anawrahta began to unify the country.
4
သူသည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို တိုင်းပြည်တစ်ဝှမ်းလုံးတွင် ပြန့်ပွားစေခဲ့သည်။
su hka. hte ra.wada bu.da bha.sa ko tuing: prany ta.hwam: lum: twang pran. pwa: ce hkai. de*
He spread Theravada Buddhism throughout the country.
5
ဘုရင်များနှင့် ချမ်းသာသော သူများသည် ဘုရားများ၊ စေတီများ ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
ba.yaing mya: hnang. hkyam: sa: sau: su mya: hka. bu.ya: mya: ce.ti mya: hsauk lup hkai. kra.
Kings and wealthy people built pagodas and stupas.
6
ထို့ကြောင့် ပုဂံတွင် ဘုရားစေတီ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့သည်။
htui. kraung: pu.gam twang bu.ya: ce.ti thaung paung: mya: hcwa hri. hkai. de*
Therefore, there were thousands of pagodas and stupas in Bagan.
7
အကျော်ကြားဆုံး ဘုရားများထဲတွင် အာနန္ဒာဘုရား ပါဝင်သည်။
a.kyau: kra: hsoun: bu.ya: mya: htai twang a.nan da bu.ya: pa.wang de*
Among the most famous temples is Ananda Temple.
8
အာနန္ဒာဘုရားကို ဘုရင် ကျန်စစ်သားက တည်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
a.nan da bu.ya: ko ba.yaing kyan cac sa: hka. ti hkai. de* ha. yum kri. ra. de*
It is believed that King Kyansittha built Ananda Temple.
9
သူသည် ပုဂံကို ထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေး ဗဟိုဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
su hka. pu.gam ko htang: hra: sau: yany kye: mu. hnang. bha.sa: re: ba.hui dhan a.hprac praung: le: hkai. de*
He transformed Bagan into a prominent cultural and religious center.
10
ပုဂံခေတ်တွင် ဗိသုကာပညာနှင့် ပန်းချီပညာသည် အလွန်ထွန်းကားခဲ့သည်။
pu.gam khet twang bi.su.ka pany.nya hnang. pan: hkri pany.nya hka. a.lwan htwan: ka: hkai. de*
During the Bagan period, architecture and painting flourished greatly.
11
ဘုရားများတွင် နံရံဆေးရေးပန်းချီများကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။
bu.ya: mya: twang nang ram hse: re: pan: hkri mya: ko ya.ne tuing twe: mrang nuing se: de*
Mural paintings can still be seen in the temples today.
12
ထိုပန်းချီများသည် ရှေးခေတ် လူနေမှုဘဝနှင့် ယုံကြည်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
htui pan: hkri mya: hka. hre: khet lu ne: mu. bha.wa hnang. yum kri. mu. ko htang hap ce de*
Those paintings reflect ancient daily life and beliefs.
13
ပုဂံသည် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။
pu.gam hka. kun thwai: ye: lam kraung: mya: e* a.lai twang ti hri. hkai. de*
Bagan was located at the center of trade routes.
14
ထို့ကြောင့် ပုဂံသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
htui. kraung: pu.gam hka. ku: san: yaung: wai: ye: ba.hui dhan ta. hpac hprac la hkai. de*
Therefore, Bagan became a center of commerce.
15
မွန်လူမျိုး၊ ပျူလူမျိုးနှင့် ဗမာလူမျိုးတို့သည် ပုဂံတွင် အတူတကွ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
mwan lu.myui: pyu lu.myui: hnang. ba.ma lu.myui: tui: hka. pu.gam twang a.tu ta.kwa ne htaing hkai. kra.
Mon, Pyu, and Bamar people lived together in Bagan.
16
သူတို့သည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား အချင်းချင်း ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။
su.tui: hka. yany kye: mu. hnang. bha.sa ca.ka: a.hkyang: hkyang: pha.hlai hkai. kra.
They exchanged culture and language with one another.
17
ပုဂံခေတ်တွင် စာပေနှင့် အနုပညာသည် ထွန်းကားခဲ့သည်။
pu.gam khet twang ca.pe hnang. a.nu.pa.nya hka. htwan: ka: hkai. de*
During the Bagan period, literature and arts flourished.
18
ရှေးဟောင်း ကျောက်စာများသည် ထိုခေတ်၏ အဖြစ်အပျက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
hre: haung: kyauk ca mya: hka. htui hket e* a.hprac a.pyak mya: ko hmat.tam: tang hta: de*
Ancient stone inscriptions record the events of that era.
19
ထိုကျောက်စာများကို ယနေ့ခေတ် သုတေသီများ လေ့လာနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
htui kyauk ca mya: ko ya.ne hket su.ta.ti mya: le: la ne kra. hsai: hprac de*
Those inscriptions are still being studied by today's researchers.
20
၁၂၈၇ ခုနှစ်တွင် မွန်ဂိုတပ်များ ပုဂံကို ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
1287 hnac twang mwan gui tap mya: pu.gam ko kyu: kyau: tuik khuik hkai. de*
In 1287, Mongol armies invaded Bagan.
21
ထိုကျူးကျော်မှုကြောင့် ပုဂံခေတ် ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်။
htui kyu: kyau: mu. kraung: pu.gam khet pyak suin: hkai. ra. de*
Due to that invasion, the Bagan period came to an end.
22
သို့သော် ပုဂံ၏ ဘုရားများသည် ရာစုနှစ်များစွာ ကြာသည်အထိ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
sui. hsau: pu.gam e* bu.ya: mya: hka. ra.cu hnac mya: hcwa kra de* a.hti. kyan hri. hkai. de*
However, Bagan's temples remained for many centuries.
23
ယနေ့ခေတ်တွင် ပုဂံသည် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ya.ne hket twang pu.gam hka. kam.bha: a.mwai a.hnac ne.ya ta. hpac hprac de*
Today, Bagan is a World Heritage Site.
24
ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများသည် ပုဂံကို လာရောက် လေ့လာကြသည်။
kam.bha: hlany. hka.ri: thwa: mya: hka. pu.gam ko la rauk le: la kra.
Tourists from around the world come to visit Bagan.
25
သူတို့သည် ဘုရားများပေါ်တွင် နေထွက်ချိန် နှင့် နေဝင်ချိန် ရှုခင်းများကို ခံစားကြသည်။
su.tui: hka. bu.ya: mya: paung twang ne htwak hkyin hnang. ne wang hkyin hru.hkang: mya: ko hkhan: sa: kra.
They enjoy the sunrise and sunset views over the temples.
26
ပုဂံ၏ ရှေးဟောင်းအလှသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ လူများကို ဆွဲဆောင်ထားသည်။
pu.gam e* hre: haung: a.hla hka. kam.bha: ta.hwam: hma lu mya: ko hcwai: hcaung hta: de*
Bagan's ancient beauty attracts people from all over the world.
27
သို့သော် ငလျင်များနှင့် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဘုရားအချို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။
sui. hsau: nga.lyang mya: hnang. ra.si u.tu praung: le: mu. kraung: bu.ya: a.hkyui: pyak si: hkai. de*
However, some temples were damaged by earthquakes and climate change.
28
၂၀၁၆ ခုနှစ် ငလျင်ကြီးကြောင့် ဘုရားအများအပြား ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။
2016 hnac nga.lyang kri: kraung: bu.ya: a.mya: a.pra: hti khuik pyak si: hkai. de*
Due to the major earthquake in 2016, many temples were damaged.
29
အစိုးရနှင့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများသည် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
a.cui: ra hnang. nuing ngam ta.ka: a.hpwai: a.cany: mya: hka. pru.prang htin: sim: ye: lup ngan mya: ko hcaung rwak hkai. kra.
The government and international organizations carried out restoration works.
30
ထို့ကြောင့် ပုဂံသည် ယခုအခါ ပြန်လည် အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။
htui. kraung: pu.gam hka. ya.khu a.hka: pran lai a.sak wang la hkai. de*
Therefore, Bagan has now been revived.
31
ပုဂံခေတ်သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
pu.gam khet hka. myan.ma. sa.muing twang a.re: pa: sau: a.hkhan: kan.da hma pa.wang hkai. de*
The Bagan period played an important role in Myanmar history.
32
၎င်းသည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ အမွေအနှစ်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။
a.hka. myan.ma lu.myui: tui: e* yany kye: mu. hnang. wi.nyin ye: ra a.mwai a.hnac ko htang hap ce de*
It reflects the cultural and spiritual heritage of the Myanmar people.
33
ပုဂံ၏ ဗိသုကာလက်ရာများသည် မြန်မာ့အနုပညာ၏ ထိပ်တန်း လက်ရာများ ဖြစ်သည်။
pu.gam e* bi.su.ka lak.ra mya: hka. myan.ma. a.nu.pa.nya e* htip.tan: lak.ra mya: hprac de*
Bagan's architectural works are the pinnacle of Myanmar art.
34
ဘုရားများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်အစားများသည် မတူညီကြပေ။
bu.ya: mya: e* pum san.htan hnang. a.rwai a.ca: mya: hka. ma.tu nyi kra. bhe
The shapes and sizes of the temples are not the same.
35
အချို့သည် ကြီးမားပြီး အချို့သည် သေးငယ်ကြသည်။
a.hkyui: hka. kri: ma: pri a.hkyui: hka. se: ngai kra. de*
Some are large and some are small.
36
အချို့ဘုရားများသည် အုတ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားပြီး အချို့သည် ကျောက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။
a.hkyui: bu.ya: mya: hka. ut hpruing. hsauk lup hta: pri a.hkyui: hka. kyauk hpruing. hsauk lup hta: de*
Some temples are built of brick and some are built of stone.
37
ပုဂံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထင်ကရ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
pu.gam hka. myan.ma nuing ngam e* a.htang ka.ra ne.ya ta. hpac hprac de*
Bagan is a landmark place of Myanmar.
38
သမိုင်းပညာရှင်များသည် ပုဂံခေတ်ကို စိတ်ဝင်စားစွာ လေ့လာကြသည်။
sa.muing pany.nya shin mya: hka. pu.gam khet ko cit wang ca hcwa le: la kra.
Historians study the Bagan period with great interest.
39
ပုဂံခေတ်မှ သင်ခန်းစာများသည် ယနေ့ခေတ်အတွက် အရေးကြီးသည်။
pu.gam khet hma sang hkhan: sa mya: hka. ya.ne hket a.twak a.re: kri: de*
Lessons from the Bagan period are important for today.
40
ညီညွတ်မှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်မှုသည် နိုင်ငံတစ်ခုကို အားကောင်းစေသည်။
nyi nywat mu. hnang. yany kye: mu. pha.hlai mu. hka. nuing ngam ta. hkui ko a: kaung: ce de*
Unity and cultural exchange strengthen a country.
41
ပုဂံသည် ထိုအချက်ကို သက်သေပြနေသည်။
pu.gam hka. htui a.hkyak ko sak se pra ne de*
Bagan proves that point.
42
ထို့ကြောင့် ပုဂံကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။
htui. kraung: pu.gam ko htin: sim: caung hrauk ran a.lwan a.re: kri: de*
Therefore, it is very important to preserve Bagan.
43
အနာဂတ် မျိုးဆက်များအတွက် ပုဂံကို ထိန်းသိမ်းရမည်။
a.na.gat myui: hcak mya: a.twak pu.gam ko htin: sim: ra. mrai
We must preserve Bagan for future generations.
44
ပုဂံသည် မြန်မာ့ဂုဏ်သတင်းကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
pu.gam hka. myan.ma. gun. sa.tang: ko hmrang. tang pe de*
Bagan enhances Myanmar's reputation.
45
ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများသည် ပုဂံ၏ အလှကို ချီးမွမ်းကြသည်။
kam.bha: hlany. hka.ri: thwa: mya: hka. pu.gam e* a.hla ko hkri: mwam: kra.
Tourists admire the beauty of Bagan.
46
ပုဂံခေတ်သည် မြန်မာ့သမိုင်း၏ ရွှေခေတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
pu.gam khet hka. myan.ma. sa.muing e* hrwai hket ta. hpac hprac de*
The Bagan period is a golden age of Myanmar history.
47
ထိုခေတ်က လူများသည် ကြီးကျယ်သော အောင်မြင်မှုများကို ရရှိခဲ့ကြသည်။
htui hket hka. lu mya: hka. kri: krai: sau: aung mrang mu. mya: ko ra hri. hkai. kra.
People of that era achieved great successes.
48
သူတို့၏ အမွေအနှစ်များသည် ယနေ့တိုင် ကျွန်ုပ်တို့ထံ ရောက်ရှိနေသည်။
su.tui: e* a.mwai a.hnac mya: hka. ya.ne tuing kywan.nui.tui: htang rauk hri. ne de*
Their heritage has reached us even today.
49
ထို့ကြောင့် ပုဂံသည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ဂုဏ်ယူစရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
htui. kraung: pu.gam hka. myan.ma lu.myui: tui: e* gun. yu ca.ra ne.ya ta. hpac hprac de*
Therefore, Bagan is a place of pride for the Myanmar people.
50
ပုဂံ၏ ရှေးဟောင်းဘုရားများသည် သမိုင်း၏ သက်သေများအဖြစ် အမြဲတည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။
pu.gam e* hre: haung: bu.ya: mya: hka. sa.muing e* sak se mya: a.hprac a.mrai ti hri. ne mrai hprac de*
The ancient temples of Bagan will always stand as witnesses to history.